Erfbelasting besparen met een testament is voor veel mensen de reden om een testament op te maken. Er dient zo weinig mogelijk naar onze belastingdienst te gaan ‘want die krijgen toch al genoeg van ons’. Een testament kan u hier inderdaad mee helpen.

Erfbelasting besparen met een testament – welke twee manieren zijn er

Met een testament kunt u twee dingen ten aanzien van de erfbelasting regelen:

I. Het besparen van erfbelasting
II. Het sturen van het moment van betaling van de erfbelasting.

Voor elke persoonlijke situatie is een specifieke constructie het meest passend om erfbelasting te besparen met een testament. In onderstaande bijdrage is deze voorbeeldsituatie genomen:

U bent getrouwd en hebt (stief)kinderen. U wenst in uw testament aan te sluiten bij de wettelijke verdeling (in de volksmond ook wel de ‘langstlevende regeling’ genoemd). Door deze wettelijke verdeling verkrijgt de langstlevende alle bezittingen en schulden. De kinderen verkrijgen hun erfdeel in de vorm van een geldvordering. Deze vordering kunnen ze in principe niet opeisen zolang de langstlevende in leven is (er zijn uitzonderingen).

Erfbelasting besparen met een testament met een opvullegaat

Hoewel de kinderen nog niets daadwerkelijk krijgen, dient over deze vordering wel al erfbelasting voldaan te worden. Dit indien de waarde van deze vordering boven het voor hen vrijgestelde bedrag van erfbelasting uitkomt (thans, april 2021, € 21.282,–). Het vrijgestelde bedrag van erfbelasting voor de langstlevende ligt veel hoger, in april 2021 is dat € 671.910,–.

Het opnemen van een opvullegaat ten behoeve van de langstlevende geeft de langstlevende de mogelijkheid om zijn/haar erfdeel te vergroten tot maximaal de vrijstelling van erfbelasting. Zo blijft de vrijstelling niet gedeeltelijk onbenut. Dit vergroten van het erfdeel van de langstlevende gaat ten koste van de erfdelen van de kinderen. Hierdoor hoeft voor hen minder erfbelasting betaald te worden.

Maar om in de woorden van een bekend voetballer te spreken: ‘Elk voordeel heb zijn nadeel’. Het nadeel bij gebruikmaking van deze clausule is dat er meestal bij het overlijden van de langstlevende (dus bij het tweede overlijden) meer erfbelasting door de kinderen betaald moet worden.

Besparen van belasting door rente langstlevende in het testament

Naast het opvullegaat kunt u in het testament opnemen dat de langstlevende een rente moet vergoeden aan de kinderen over hun geldvordering/erfdeel. Dit is een rente die niet direct betaald hoeft te worden; dat gebeurt pas bij het uitbetalen van de geldvordering zelf (meestal bij het overlijden van de langstlevende).

Het voordeel van een rente is dat de geldvordering tussen het eerste en tweede overlijden is gegroeid. Dat kan een behoorlijke stijging zijn als er veel tijd tussen de overlijdens zit. Bij het overlijden van de langstlevende mogen de kinderen vervolgens allereerst hun vordering van het eerste overlijden ontvangen alsmede de aangegroeide rente zonder dat hierover erfbelasting betaald hoeft te worden. Wat dan nog overblijft is vervolgens belast met erfbelasting op grond van het tweede overlijden.

Ook hier bestaat er echter weer een keerzijde: hoe hoger de rente, hoe meer erfbelasting er bij het eerste overlijden betaald zal moeten worden over de erfdelen van de kinderen. De langstlevende dient dit voor te schieten en dan komt de vraag op: heeft de langstlevende dit geld beschikbaar? Vandaar dat in een testament de mogelijkheid wordt opgenomen om een rente te kunnen opnemen, maar de hoogte van deze rente pas daadwerkelijk beslist dient te worden bij het eerste overlijden.

Kleinkinderen betrekken om erfbelasting te besparen met uw testament

Daarnaast zou u er ook over na kunnen denken om uw kleinkinderen alvast in uw testament te betrekken. Sinds 2010 hebben kleinkinderen namelijk dezelfde vrijstelling als uw kinderen. U kunt in uw testament dan een legaat opnemen waarbij u aan ieder van uw kleinkinderen een bedrag ter grootte van de vrijstelling voor erfbelasting geeft. Dit bedrag komt dan zonder erfbelasting bij uw kleinkinderen terecht en gaat ten koste van de erfdelen van uw kinderen. Die betalen dus minder erfbelasting.

Veelal krijgen we dan wel de vraag ‘maar mijn dochter heeft drie kinderen en mijn zoon twee kinderen. Hoe zit dat dan?’. U kunt dan in het testament opnemen dat het legaat aan de kleinkinderen enkel ten laste komt van de ouder van dat kleinkind waardoor het andere kind niet ‘benadeeld’ wordt.

Conclusie

Erfbelasting besparen met een testament kan op verschillend manieren. Daarnaast kunt u ook het moment van betaling sturen met een testament. De opties kunnen zowel voordelen als nadelen opleveren. De (kandidaat) notarissen van LexQuire denken graag met u mee. Zo kunt u een testament laten opstellen dat voor uw persoonlijke situatie passend is. Tenslotte is het goed om uw testament elke vijf jaar door uw notaris te laten contorelen. Door wijziging in (fiscale) wetgeving of in uw persoonlijke situatie, kan het noodzakelijk zijn om uw testament aan te laten passen, zodat het nog steeds aan uw wensen voldoet.

Door Susan Drijer